Preparatie

Wallas

Sensatie

Pope (2005)

Incubatie

Wallas

Intuïtie

Policastro (1995)

Evaluatie

Csikszentmihalyi (1996)

Illuminatie

Wallas

Verificatie

Wallas

Realisatie

Edwards
(1986)

Frustratie

Vanosmael & de Bruyn (1990)

Saturatie

Edwards (1986)

Acceleratie

Christophe
& Duyns (2006)

Pope en Edwards herkennen samen twee stadia voorafgaand aan het preparatiestadium van Wallas.

Rob Pope geeft in zijn boek "Creativity: Theory, History, Practice" aan dat Wallas te veel uitgaat van een helder probleem dat opgelost moet worden terwijl het artistieke probleem eerst gevonden moet worden. Je moet een vaag idee, een vermoeden hebben van een interessant "probleem" waar je mee aan de slag wilt gaan.

Betty Edwards voegt hier aan toe dat de sensatie door moet dringen tot het bewustzijn.
Je hebt een vaag idee van je probleem op intuïtief niveau maar dat probleem moet geformuleerd worden. Dit kan door er over na te denken maar ook zeker door aan de slag te gaan. Dan gaan het denken en het doen samen.
(Edwards "Drawing on the Artist Within" 1986)

In "De dynamiek van een creatief maakmodel" gaat Nirav Christophe in op kanttekeningen en toevoegingen die door de jaren heen gemaakt zijn bij het basisschema van Wallas. Christophe stelde het schema samen dat op deze pagina te zien is. Naast de vier stadia van Wallas zijn er nog zeven andere stadia toegevoegd.

Ook op deze pagina zijn de fases met de leesrichting mee naast elkaar geplaatst en er moet opnieuw benadrukt worden dat het creatieve maakproces bijna nooit zo lineair verloopt als het schema doet vermoeden.

Edwards geeft ook aan dat er een soort verzadiging plaatsvindt na de preparatie.
Op een gegeven ogenblik heb je je voldoende ondergedompeld en voorbereid om de oplossing voor het probleem of het antwoord op de vraag te vormen.

Prosper Vanosmael en Roger de Bruyn stellen in hun "Handboek voor Creatief Denken" (1990) dat een stadium van frustratie ook vaak herkend wordt in het artistieke maakproces.
Zij geven hierbij aan dat je je misschien wel voldoende voorbereid hebt maar dat dat niet zonder slag of stoot tot een heldere oplossing leidt.

Emma Policastro ziet een rol weggelegd voor de intuïtie.

Policastro stelt in het artikel "Creative intuition: An integrative Review" dat er al een soort notie is van de oplossing voordat de ingeving van de oplossing zich voordoet.
Voordat je de oplossing hebt is er op intuïtief niveau een notie van hoe de oplossing voor je probleem er uit zou kunnen zien, wat de oplossing zou kunnen zijn.

Door incubatie rijpt de oplossing die door middel van intuïtie de kans krijgt zich langzaamaan naar je bewustzijn te bewegen.

.

Mihalyi Csikszentmihalyi noemt in zijn boek "Creativity: Flow and the psychology of discovery and inventions" uit 1996 evaluatie als tussenfase tussen het stadium van illuminatie en verificatie.

Csiksentmihalyi geeft aan dat het verschil tussen meer en minder succesvolle creatieven vooral te maken heeft met het vermogen om goede en slechte ideeën van elkaar te onderscheiden. Niet elke ingeving is immers een goede ingeving.

Wanneer de evaluatie van de ideeën heeft plaatsgevonden kunnen de goede ideeën vervolgens geverifieerd worden.

Nirav Christoph en Don Duyns suggereren een stadium van acceleratie na het verificatie stadium dat Wallas noemt.

Op een gegeven moment heb je je oplossing geverifieerd en dan weet je precies wat je moet doen om je oplossing uit te werken. Dit geeft energie voor een eindspurt.

Je komt als het ware in een versnelling waarin je doelgericht je product kunt maken.

Bronvermelding

Christophe, Nirav (z.d.) De dynamiek van een creatief maakmodel, interne publicatie lectoraat performatieve maakprocessen, HKU, Utrecht

Csikszentmihalyi, Mihalyi (1996) Creativity: Flow and the psychology of discovery and inventions, Harper/Collins, New York

Edwards, Betty (1986) Drawing on the Artist Within, Touchstone

Policastro, Emma (1995) Creative Intuition: An Integrative Review, Creative Research Journal volume 8, issue 2 pages 99-113

Pope, Rob (2005) Creativity: Theory, History, Practice, Routledge Taylor & Francis Group, Londen en New York

Vanosmael, Prosper & Bruyn, Roger de (1990) Handboek voor creatief denken, DNB/Pelckmans, Kapellen

Wallas, Graham (1926) The Art of Thought, (oorspronkelijke uitgeverij:) voor Rationalist Press Association door Watts & Co., Londen. (Tegenwoordig:) Solis Press, Tunbridge Wells